جراحی رباط صلیبی زانو در واقع زمانیکه این رباط دچار آسیب دیدگی شود بنا به تجویز پزشک آن را انجام می دهند، دقت داشته باشید که این مفصل جزء مهم ترین مفاصل محسوب می شود که بنا به دلایل مختلفی اعم از انجام ورزش، اضافه وزن و … می تواند منجر به پارگی این رباط شود. در صورتی که آسیب دیدگی خیلی زیاد باشد انجام جراحی می تواند بهترین و منساب ترین گزینه درمان باشد که حتما می بایست زیر نظر یک پزشک با تجربه انجام داده شود.
جراحی رباط صلیبی زانو چیست؟
جراحی رباط صلیبی زانو یکی از رایجترین عملهای ارتوپدی است که برای ترمیم یا بازسازی رباط صلیبی قدامی انجام میشود. این رباط یکی از مهمترین ساختارهای تثبیتکننده زانو است و نقش مهمی در جلوگیری از حرکات غیرطبیعی استخوان ساق به سمت جلو دارد. پارگی این رباط در اثر پیچش ناگهانی، تغییر جهت سریع یا ضربه شدید، بهویژه در ورزشهایی مانند فوتبال، بسکتبال یا اسکی رخ میدهد.
در عمل جراحی، جراح رباط آسیب دیده را با استفاده از بافتهای پیوندی (از همسترینگ، کشکک یا بافت اهدا شده) بازسازی میکند. این عمل با روش آرتروسکوپی انجام میشود که کمتهاجمیتر بوده و دوره نقاهت کوتاهتری نسبت به جراحی باز دارد.
هدف اصلی جراحی، بازگرداندن عملکرد و ثبات زانو، پیشگیری از آسیبهای بیشتر به مفصل و امکان بازگشت به فعالیتهای ورزشی یا روزمره است.
مهم ترین علت نیاز به انجام جراحی رباط صلیبی زانو
همانطور که می دانید زانو شما از 4 رباط اصلی تشکیل شده است، که از مهم ترین آن ها می توان به رباط صلیبی اشاره کرد که محل قرار گیریآن داخل مفصل زانو به صورت مورب از استخوان ران تا استخوان ساق می باشد.
یکی از متداول ترین مشکلاتی که برای زانو ممکن است ایجاد شود پارگی یا آسیب رباط صلیبی قدامی است، که در اثر انجام ورزش های سنگین یا آسیب دیدگی ایجاد می شود ولی در بعضی از مواقع هم ممکن است به دلیل حرکت و توقف ناگهانی در ورزش اتفاق بیافتد.
گاهی اوقات ممکن است در اثر آسیب دیدگی مفصل زانو قسمت های دیگر زانو از قبیل غضروف ها، منیسک و … نیز دچار آسیب دیدگی شوند، که در صورت بروز آن زانو متورم و همچنین تحمل وزن روی زانو ها بسیار سخت می شود.
اگر شما نیز ورزش های سنگین مثل فوتبال و یا بسکتبال انجام می دهید پارگی رباط صلیبی یکی از متداول ترین آسیب ها محسوب می شود البته با توجه به موارد گفته شده عوامل مختلفی نیز وجود دارند که منجر به بروز این عارضه می شوند از مهم ترین آن ها عبارتند از:
- وارد شدن ضربه و یا آسیب به مفصل زانو
- سقوط کردن از ارتفاع زمانی که زانو به زمین برخورد کند.
- تصادف در رانندگی
- کم کردن سرعت آن هم به شکل ناگهانی در هنگام دویدن
- چرخش ناگهانی پا
- استفاده غلط از وسایل و تجهیزات ورزشی
با مشاهده چه علائمی جراحی رباط صلیبی زانو پیشنهاد می شود؟
در صورتیکه هریک از علائم ناشی از پراگی رباط صلیبی زانو را داشته باشید انجام جراحی بهترین و مناسب ترین راه درمان محسوب می شود، از جمله این علائم عبارتند از:
- متورم شدن زانو که در ساعات اولیه این اتفاق رخ می دهد.
- وجود درد در ناحیه زانو که می تواند مانع از انجام فعالیت شود.
- عدم وجود ثبات در مفصل زانو که در این صورت تحمل وزن بدن سخت یا غیر ممکن می شود.
- خالی کردن زانو
- داشتن درد در هنگام راه رفتن و یا حرکت
❓ شاید این سوال را از خود بپرسید که ما چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
در جواب این سوال باید گفت که اگر شما هر کدام از این علائم گفته شده را دارید یا اگر صدمه ای به زانو وارد شده باشد باید سریعا به پزشک مراجعه کنید. پزشک با انجام معاینه میزان آسیب دیدگی زانو را مشخص و درمان آن را شروع می کند.
انواع روشهای جراحی رباط صلیبی زانو
روشهای جراحی رباط صلیبی زانو بسته به شرایط بیمار، نوع پارگی و نظر جراح، متفاوت هستند. در ادامه با مهمترین روشهای جراحی بازسازی رباط صلیبی قدامی (ACL) آشنا میشوید:
بازسازی رباط با تاندون همسترینگ
در این روش، از دو تاندون عضله همسترینگ اغلب برای ساخت رباط جدید استفاده میشود. این روش محبوبیت زیادی دارد چون درد محل برداشت پیوند نسبتا کمتر است و بازیابی سریعتری دارد.
بازسازی رباط با تاندون کشکک
در این روش، یک تکه از تاندون کشکک به همراه دو قطعه استخوان از کشکک و ساق پا برای پیوند استفاده میشود. این تکنیک از نظر قدرت و پایداری یکی از گزینههای کلاسیک و مؤثر است، ولی ممکن است باعث درد جلوی زانو شود.
بازسازی با گرافت از بانک بافت
در این روش، رباط جدید از بافت اهدایی فرد دیگری (اغلب فرد فوتشده) گرفته میشود. این روش در بیمارانی که نمیخواهند از بافت بدن خود استفاده شود یا در جراحیهای مجدد کاربرد دارد. احتمال عفونت کمی بیشتر است و روند جوش خوردن طولانیتر میشود.
بازسازی با تاندون عضله چهارسر ران
تاندون عضله چهارسر ران نیز میتواند به عنوان گرافت استفاده شود، بهویژه در افرادی که جراحی مجدد دارند یا تاندون کشکک مناسب نیست. قدرت این تاندون بالاست و درد محل برداشت نیز نسبتا قابل تحمل است.
جراحی آرتروسکوپی
اکثر جراحیهای رباط صلیبی امروزه به روش آرتروسکوپی انجام میشوند. این تکنیک کمتهاجمی با برشهای کوچک، دوربین و ابزار دقیق انجام میشود و باعث کاهش درد، خونریزی، عفونت و زمان بهبودی میشود.
جراحی باز
در موارد نادر، بهویژه زمانی که چندین آسیب همزمان وجود دارد یا روش آرتروسکوپی کافی نیست، ممکن است از جراحی باز استفاده شود. امروزه این روش کمتر رایج است.
چگونگی انجام جراحی رباط صلیبی زانو
برای انجام جراحی رباط صلیبی زانو بیمار باید تحت بیهوشی کامل و یا منطقه ای قرار بگیرد که پزشک با توجه به شرایط بیمار یکی از آن ها را انتخاب می کند.
بعد از انجام این کار جراح محل آسیب دیده را برداشته و قسمتی از تاندون که بافتی مشابه با رباط دارد را جایگزین کند که به آن بافت پیوندی می گویند. همچنین جراح می تواند رباط را از قسمت های مختلف بدن بگیرد یا از رباط مرده و مصنوعی استفاده کند.
مدت زمان انجام این جراحی بین 2 تا 3 ساعت می باشد. گاهی نیز ممکن است که رباط نیاز به پیوند داشته باشد که در این شرایط پیوند را می توان از طریق تاندون های بالایی، تاندون چهار سر ران، کشکک زانو تا ران انجام داد و در نهایت باید بگوییم که انتخاب آن کاملا بستگی به نظر پزشک متخصص دارد.
بعد از جراحی رباط صلیبی زانو چه نکاتی را باید رعایت کرد؟
رعایت نکات مهم مراقبتی بعد از عمل باعث شده تا دوره نقاهت کوتاه تر شود و از همه مهم تر نتیجه مطلوبی هم از عمل دریافت می شود که از مهم ترین آن ها عبارتند از:
- چون بعد از جراحی هنوز بدن قدرت کافی را ندارد پس حتما می بایست از عصا و واکر برای راه رفتن استفاده کرد.
- بعد از انجام جراحی حتما می بایست به مدت یک ماه از زانو بند استفاده کرد.
- در زمان استراحت حتما کمی پای خود را بالاتر قرار دهید.
- قسمت جراحی شده حتما می بایست تمیز و همچنین خشک باشد.
- اگر سیگار مصرف می کنید باید حتما بعد از جراحی به مدت 2 هفته از مصرف آن اجتناب کنید.
- ورزش هایی که ممکن است منجر به آسیب دیدن زانو و یا چرخش شوند را به مدت یکسال انجام ندهید.
- پزشک برای تسکین درد داروهایی را تجویز می کند که حتما می بایست به موقع مصرف شوند.
- از رانندگی کردن برای مدتی اجتناب کنید تا پزشک اجازه انجام این کار را به شما بدهد.
- مواد غذایی حاوی ویتامین C مصرف کنید.
خطرات ناشی از جراحی رباط صلیبی زانو
هر عمل جراحی ممکن است شامل ریسک ها و عوارضی باشد. این جراحی در صورتی که نزد بهترین جراح زانو در تهران انجام شود، عوارض و خطرات به حداقل می رسد از مهم ترین آن ها عبارتند از:
- عفونت کردن محل جراحی
- امکان جراحی مجدد زانو
- داشتن احساس ضعف در ناحیه زانو
- گرفتگی رگ
- درمان ناقص
مدت زمان بهبودی بعد از جراحی رباط صلیبی زانو
مدت زمان بهبودی بعد از جراحی رباط صلیبی زانو بین ۶ تا ۱۲ ماه طول میکشد، اما این زمان میتواند بسته به شرایط بیمار، نوع جراحی انجام شده، شدت آسیب، و میزان پایبندی به برنامههای توان بخشی متفاوت باشد. به طور معمول، بیماران میتوانند طی ۲ تا ۴ هفته اول با کمک عصا راه بروند و پس از ۳ تا ۶ ماه برخی از فعالیتهای روزمره را بدون محدودیت انجام دهند. بازگشت به ورزشهای حرفهای یا فعالیتهای شدیدتر پس از ۹ تا ۱۲ ماه و با اجازه پزشک امکانپذیر است. رعایت دقیق تمرینات فیزیوتراپی، تغذیه مناسب، و پیگیری منظم با پزشک، در تسریع روند بهبودی نقش مهمی دارد.
سوالات متداول
پارگی رباط صلیبی زانو درجات مختلفی دارد که عبارتند از:
پارگی خفیف: از ناحیه مفصل خونریزی اتفاق نمی افتد و زانو هنوز پایداری خود را دارد. این عارضه مشکلات زیادی ندارد و ممکن است بدون مراجعه به پزشک درمان شود.
پارگی متوسط: ممکن است مفصل پایداری خود را تا حدودی از دست بدهد چرا که پارگی رباط ناقص می باشد.
پارگی شدید: همانطور که از نام آن مشخص است رباط صلیبی به شکل کامل پاره شده و از هم جدا می شود. پارگی شدید رباط صلیبی زانو علائمی مختلفی دارد که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد.
یکی از سوالاتی که ممکن است در خصوص جراحی رباط صلیبی زانو داشته باشید این است که هزینه جراحی چقدر است؟ در جواب باید گفت که هزینه مشخصی برای این جراحی وجود ندارد بلکه می تواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد که به شرح زیر می باشد.
– آزمایشات اولیه
– داروهای بعد از جراحی
– دستمزد جراح و …
توجه داشته باشید که مدت زمان بازگشت به فعالیت های روزانه به عوامل مختلفی چون نوع جراحی، میزان آسیب دیدگی و بسیاری از موارد دیگر بستگی دارد.
توجه داشته باشید که تب بعدا جراحی به دلیل بالا رفتن دمای بدن اتفاق می افتد که خیلی جدی نیست و با مصرف دارو های تجویز شده از سوی پزشک می توان آن را کنتزل کرد. ولی دقت داشته باشید که در بعضی از شرایط هم این تب می تواند نشان دهنده عفونت باشد که برای بررسی های بیشتر لازم است تا هر چه سریع تر به پزشک خود اطلاع دهید.
دقت داشته باشید که انجام جراحی زمانی که ترمیم خود به خودی وجود نداشته باشد انجام می شود همچنین انجام آن در افرادی که دچار اضافه وزن هستند، بیماری های زمینه ای مثل دیابت، فشار خون بالا و .. دارند توصیه نمی شود و حتما باید به پزشک خود این موضوع را اطلاع دهید.
جراحی رباط صلیبی زانو در نگاه کلی
همانطور که در این نوشتار خوانیدید جراحی رباط صلیبی زمانی که آسیب بسیار جدی به این رباط وارد شده باشد انجام می گیرد؛ انجام روش جراحی با توجه به میزان آسیب دیدگی رباط تعیین می شود. دقت داشته باشید که بعد از اتمام جراحی حتما مراقبت های لازم را رعایت نمایید در انتها اگر هر سوالی در مورد این عمل دارید می توانید در بخش انتهایی مقاله مطرح نمایید.
0 Comments