آرتروز شانه: علائم، تشخیص، درمان و درمان خانگی آرتروز شانه

آرتروز شانه یک بیماری شایع است که به تدریج باعث تخریب مفصل شانه می‌شود. این وضعیت می‌تواند به درد و محدودیت حرکت در ناحیه شانه منجر شود. آرتروز شانه در افراد مسن‌تر دیده می‌شود، اما به دلایل مختلفی مانند آسیب‌های قبلی، فشار زیاد بر مفصل شانه یا حتی عوامل ژنتیکی در افراد جوان‌تر نیز رخ می‌دهد. در این بیماری، غضروف مفصل شانه که وظیفه جذب ضربه‌ها و تسهیل حرکت مفصل را دارد، به تدریج تحلیل می‌رود و باعث اصطکاک و التهاب در مفصل می‌شود.

آرتروز شانه چیست؟

آرتروز شانه یک بیماری مفصلی است که در آن غضروف‌های مفصل شانه دچار فرسایش و تخریب می‌شوند. این بیماری به طور معمول باعث درد، التهاب، سفتی و محدودیت حرکت در مفصل شانه می‌شود. در این شرایط، غضروف که نقش حیاتی در جلوگیری از اصطکاک بین استخوان‌ها دارد، به تدریج از بین می‌رود و باعث تماس مستقیم استخوان‌ها با یکدیگر می‌شود که این امر منجر به بروز درد و التهاب می‌گردد.

آرتروز شانه به دلیل افزایش سن، آسیب‌های قبلی، استفاده بیش از حد از شانه در فعالیت‌های خاص یا حتی عوامل ژنتیکی ایجاد می‌شود. افراد مبتلا به این بیماری ممکن است مشکلاتی در انجام فعالیت‌های روزمره مانند بلند کردن دست یا چرخاندن شانه داشته باشند. درمان آرتروز شانه ممکن است شامل داروهای ضد التهاب، فیزیوتراپی، تزریقات یا در موارد شدیدتر، جراحی باشد.

بیشتر بخوانید: دررفتگی مفصل شانه

انواع آرتروز شانه

انواع مختلفی از آرتروز شانه وجود دارد که در ادامه در مورد هر یک توضیحاتی داده شده است:

• آرتروز التهابی: این نوع آرتروز به علت التهاب در مفصل‌ها به وجود می‌آید که ممکن است ناشی از بیماری‌های خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید باشد. التهاب در این حالت موجب درد و محدودیت حرکت در مفصل‌ها می‌شود.
• استئوآرتریت: این نوع آرتروز به دلیل فرسایش تدریجی غضروف‌های مفصل ایجاد می‌شود و بیشتر در افراد مسن‌تر دیده می‌شود. با گذشت زمان، غضروف‌ها نازک‌تر می‌شوند و باعث اصطکاک استخوان‌ها با یکدیگر و در نهایت بروز درد و التهاب می‌شود.
• استئونکروز: این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که خونرسانی به استخوان‌ها کاهش می‌یابد یا متوقف می‌شود، که در نتیجه آن استخوان‌ها دچار شکستگی یا تحلیل می‌شوند. این حالت می‌تواند باعث ایجاد آرتروز در مفصل‌های تحت تاثیر شود.
• آرتروز پس از حادثه: این نوع آرتروز به دنبال آسیب‌های جسمانی مانند شکستگی‌ها یا دررفتگی‌های مفصل به وجود می‌آید. آسیب‌ها می‌توانند غضروف مفصل را تخریب کرده و منجر به بروز آرتروز شوند.
• آرتروپاتی پارگی روتاتور کاف: پارگی در گروهی از عضلات و تاندون‌های شانه (روتاتور کاف) می‌تواند باعث ایجاد آرتروز در مفصل شانه شود. این آسیب‌ها می‌توانند سبب التهاب، محدودیت حرکت و درد در شانه شوند.

علائم آرتروز شانه

آرتروز شانه با علائم مختلفی مانند محدودیت حرکت و درد در ناحیه شانه همراه است. درد در مفصل شانه، یکی از رایج‌ترین علائم آرتروز شانه است. این درد ابتدا ممکن است فقط در حین انجام فعالیت‌های بدنی احساس شود، اما با پیشرفت بیماری، حتی در مواقع استراحت نیز بروز می‌کند و ممکن است به حرکت دادن بازو ارتباطی نداشته باشد. فعالیت‌هایی مانند بلند کردن اجسام سنگین یا انجام کارهای فیزیکی می‌توانند این درد را شدت بخشند، و در موارد شدیدتر، درد به سایر نواحی مانند آرنج و مچ دست منتقل می‌شود.

یکی دیگر از علائم شایع آرتروز شانه، خشکی و کاهش دامنه حرکتی است که می‌تواند انجام فعالیت‌های روزمره مانند لباس پوشیدن، دوش گرفتن، رانندگی یا انجام کارهای خانگی را دشوار کند. همچنین، از آنجایی که غضروف مفصل دچار تخریب می‌شود، ممکن است صدای غیرعادی از مفصل شانه شنیده شود. این صداها به علت از بین رفتن سطح صاف غضروف‌ها به وجود می‌آید و ممکن است با درد یا بدون درد باشد.

آرتروز شانه همچنین می‌تواند باعث مشکلات خواب شود. درد شانه هنگام خوابیدن می‌تواند اختلالات خواب ایجاد کند. برخی افراد ممکن است با قرار دادن بالشتی زیر آرنج شانه درگیر، درد را کاهش دهند. این کار فشار را از روی مفصل کاهش می‌دهد. همچنین، برخی افراد راحت‌تر می‌توانند در حالت نشسته یا روی صندلی راحتی بخوابند.

علل بروز آرتروز شانه

آرتروز شانه می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. عواملی چون سابقه آسیب‌های شانه، فشار زیاد به مفصل شانه، عوامل ژنتیکی و افزایش سن از جمله عوامل اصلی به شمار می‌روند. افرادی که در فعالیت‌هایی مانند پرتاب توپ یا وزنه‌برداری شرکت دارند و به طور مداوم دست‌های خود را بالای سر حرکت می‌دهند، بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به آرتروز شانه هستند.

همچنین، بیماری‌هایی همچون آرتریت روماتوئید، استئوآرتریت (آرتروز) و نقرس نیز می‌توانند منجر به بروز آرتروز شانه شوند. آرتریت روماتوئید یک اختلال خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به مفاصل حمله می‌کند. استئوآرتریت به تحلیل و فرسایش تدریجی غضروف‌ها منجر می‌شود و نقرس به دلیل تجمع کریستال‌های اسید اوریک در مفاصل ایجاد می‌شود. به طور کلی، آرتروز شانه از آسیب‌ها، استفاده مفرط، مشکلات ژنتیکی، افزایش سن و برخی بیماری‌ها ناشی می‌شود.

آرتروز شانه چگونه تشخیص داده می‌شود؟

در معاینه شانه، پزشک ابتدا با انجام تست‌های فیزیکی وضعیت دامنه حرکت و قدرت شانه شما را ارزیابی می‌کند. در این مرحله، پزشک همچنین از شما در مورد علائم فعلی و تاریخچه پزشکی شما سوالاتی خواهد پرسید.

برای بررسی دقیق‌تر وضعیت شانه، پزشک ممکن است آزمایش‌های تصویری مختلفی را تجویز کند که شامل موارد زیر هستند:

• اشعه ایکس: این اسکن‌ها می‌توانند وضعیت استخوان‌ها و فاصله بین آن‌ها را نشان دهند. کاهش این فاصله ممکن است نشانه‌ای از از بین رفتن غضروف باشد، اگرچه در این تصاویر غضروف قابل مشاهده نیست.
• اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT): این آزمایش تصاویر دقیق‌تری از استخوان‌های شانه ارائه می‌دهد و می‌تواند برای برنامه‌ ریزی درمان یا جراحی شانه مفید باشد.
• تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): این آزمایش برای مشاهده بافت‌های نرم اطراف مفصل شانه مانند تاندون‌ها به کار می‌رود و ممکن است برای بررسی وضعیت روتاتور کاف تجویز شود.
• آزمایش‌های آزمایشگاهی: در برخی موارد، آزمایش خون می‌تواند به تشخیص انواع خاص آرتروز که شانه را درگیر می‌کنند، کمک کند. این آزمایش‌ها برای اندازه‌گیری مارکرهای التهابی، آنتی‌بادی‌ها و دیگر مواد مرتبط با بیماری انجام می‌شوند.

نتایج معاینات فیزیکی نیز نقش مهمی در تشخیص دارند. بهترین متخصص ارتوپدی با بررسی علائم مانند درد، خشکی، تورم و محدودیت در حرکت شانه، ممکن است نشانه‌های آرتروز را شناسایی کند.

درمان آرتروز شانه چگونه است؟

درمان آرتروز شانه به‌طور کلی به شدت بیماری، علائم و نیازهای بیمار بستگی دارد. روش‌های درمانی مختلفی وجود دارند که می‌توانند به کاهش درد و بهبود عملکرد شانه کمک کنند. این روش‌ها شامل درمان‌های غیرجراحی و جراحی هستند:

درمان‌های غیرجراحی

داروها: داروهای ضد درد و ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن می‌توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند.

فیزیوتراپی: تمرینات فیزیوتراپی برای تقویت عضلات اطراف مفصل شانه و بهبود دامنه حرکت آن موثر است.

استفاده از یخ یا گرما: استفاده از کمپرس یخ برای کاهش التهاب و کمپرس گرم برای کاهش درد و بهبود جریان خون می‌تواند مفید باشد.

تزریق استروئید: در برخی موارد، پزشک ممکن است تزریق استروئید در مفصل شانه را برای کاهش التهاب و درد پیشنهاد دهد.

کمپرسور یا بریس شانه: استفاده از این ابزارها می‌تواند به حفظ استراحت شانه و کاهش فشار در آن ناحیه کمک کند.

درمان‌های جراحی

آرتروسکوپی شانه: در این روش، پزشک از ابزارهای خاصی برای مشاهده داخل مفصل و درمان آسیب‌ها استفاده می‌کند. این روش معمولاً در مراحل اولیه آرتروز به‌کار می‌رود.

تعویض مفصل شانه: در موارد پیشرفته‌تر که دیگر روش‌ها موثر نباشند، بهترین دکتر تعویض مفصل شانه ممکن است تعویض کامل یا جزئی مفصل شانه را توصیه کند. این جراحی به جای غضروف آسیب‌دیده، مفصل مصنوعی می‌گذارد.

در نهایت، انتخاب درمان بستگی به وضعیت خاص هر فرد دارد و پزشک بر اساس شدت بیماری و علائم، بهترین روش درمانی را پیشنهاد خواهد داد.

بهترین روش‌های درمان خانگی آرتروز شانه

کنترل درد آرتروز شانه یکی از مهم‌ترین جنبه‌ها در درمان آرتروز شانه، مدیریت درد این بیماری است. استفاده از یخ به‌ویژه برای کاهش التهاب و درد شانه مؤثر است. می‌توانید یک کیسه یخ را داخل پارچه‌ای بپیچید و آن را در نواحی مختلف شانه قرار دهید. این کار را چند بار در روز به مدت 20 تا 30 دقیقه انجام دهید. همچنین اگر درد شما خواب شبانه‌تان را مختل می‌کند، استفاده از یخ قبل از خواب می‌تواند آرامش‌بخش باشد.

برخی افراد بر این باورند که گرما برای کاهش درد مفیدتر است. این روش می‌تواند به تسکین درد کمک کند، به‌ویژه قبل از انجام تمرینات کششی برای گرم کردن مفصل. انتخاب روش درمانی به نیاز فرد بستگی دارد، بنابراین باید روشی را انتخاب کنید که برای شما مؤثرتر است.

استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) نیز می‌تواند در کاهش درد مؤثر باشد. اما قبل از مصرف هر دارویی، مشورت با پزشک ضروری است تا از تداخلات دارویی و اثرات جانبی جلوگیری شود.

سوالات متداول

سخن پایانی

آرتروز شانه یک بیماری دژنراتیو است که به‌طور عمده به دلیل تحلیل غضروف مفصل شانه و بروز التهاب در این ناحیه ایجاد می‌شود. علائم این بیماری شامل درد، خشکی، کاهش دامنه حرکتی و احساس صدا در مفصل شانه است که می‌تواند فعالیت‌های روزانه را مختل کند. درمان‌های مختلفی مانند درمان‌های خانگی، داروها، فیزیوتراپی و در موارد شدیدتر جراحی می‌توانند به بهبود وضعیت بیمار کمک کنند. شناسایی به‌موقع علائم و دریافت درمان‌های مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است تا از پیشرفت بیماری جلوگیری شود و کیفیت زندگی بیمار بهبود یابد