دررفتگی کشکک زانو: از علائم تا درمان

در رفتگی کشکک زانو در هر فردی ممکن است براساس دلایل مختلفی ایجاد شود که عوارض ناشی از آن می‌تواند بسیار خطرناک باشد و باید در اسرع وقت به آن رسیدگی شود. معمولا به دو شکل، دررفتگی قدامی و در رفتگی خلفی ایجاد می‌شود. ما در این مقاله قصد داریم تا در خصوص این موضوع اطلاعاتی را در اختیار شما قرار دهیم پس برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتهای این نوشتار همراه ما باشید.

دلایل دررفتگی کشکک زانو

در رفتگی کشکک زانو می‌تواند بر اثر عوامل مختلف رخ دهد. اصولا دررفتگی زانو در اثر اتفاقات ناخواسته رخ می‌دهد که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد:

• ضربه شدید و ناگهانی به زانو می‌تواند موجب در رفتگی کشکک زانو شود.
• زمین خوردن یکی از دلایل مهم بروز دررفتگی کشکک زانو است.
•  پیچ خوردن ناگهانی پا خلاف جهت مفاصل می‌تواند موجب در رفتگی کشکک زانو شود.
• در رفتن کشکک زانو در تصادف و آسیب های ورزشی بسیار شایع است. 
• افتادن از ارتفاع بلند می‌تواند یکی دیگر از دلایل این اتفاق باشد.
• مشکلات مادرزادی نیز می‌تواند با اختلال در عملکرد مفاصل همراه باشد و در رفتگی کشکک زانو را موجب شود.

بیشتر بخوانید: درمان آسیب ورزشی زانو

علائم دررفتگی کشکک زانو

در رفتن کشکک زانو می‌تواند با شنیده شدن صدایی شبیه صدای ترکیدن یا شکستن همراه باشد. در ادامه به رایج‌ترین نشانه‌های دررفتگی زانو اشاره خواهیم کرد:

• تورم شدید از نشانه‌های اولیه این نوع دررفتگی است.
• اگر کشکک زانو دچار دررفتگی شود یکی از اولین علائم آن تغییر شکل در ساختار زانو است.
• درد شدید و غیر قابل تحمل به گونه‌ای که فرد توان حرکت زانوی خود را ندارد.
• احساس ضربان نبض مانند در زانو بعد از دررفتگی کشکک زانو رخ می دهد.
• این نوع در رفتگی با اختلالات حسی و حرکتی همراه است.
• قفل شدن زانوها که فرد توانایی نگهداری وزن خود را ندارد.
• کاسه زانو از جای خود به سمت کنار و بیرون کشیده می‌شود.
• ایجاد صدای تق تق که ناشی از اصطکاک استخوان در رفته  بر روی است.
• دررفتگی کشکک زانو به عصب نازک نی آسیب وارد می‌شود.
• پارگی و یا انسداد رگ‌های پشت زانو از علائم در رفتگی شدید کشکک زانو است.
• احساس عدم ثبات مفصل زانو و یا قفل شدن در هنگام تحمل وزن از دیگر علائم این عارضه است.

در صورت مشاهده هر یک از علائم نام برده لازم است تا حتما به بهترین متخصص ارتوپدی در تهران مراجعه نمایید.

راه های تشخیص در رفتگی زانو

از جمله روش های تشخیصی که برای این مشکل استفاده می شود عبارتند از:

رادیوگرافی زانو: متخصص ارتوپد روزانه با تعداد بسیاری بیماران که دچار درد زانو هستند برخورد می کند. در حالی که بسیاری از بیماران فکر می کنند که درد ناشی از این ناحیه به دلیل مویه یا ضربه یا کوفتگی می باشد. متخصص ارتوپد با دیدن نتیجه رادیوگرافی به بیماران در رفتگی کشکک زانو را اطلاع می دهد و آن ها را از خطر و عوارض آن آگاه می سازد.
رادیوگرافی محوری زانو از همخوانی خوبی با معاینه بالینی برخوردار است و در مقایسه با آرتروسکوپی روش تشخیص ارزشمندی به شمار می رود.

MRI یا تصویر برداری با زونانس مغناطیسی: این روش اجازه می دهد تا از قسمت داخلی  مفصل زانوی عکس برداری انجام شود این روش تشخیصی کاملا غیر تهاجمی بوده و هیچ نوع دردی را به همراه ندارد و معمولا انجام آن 30 دقیقه زمان می برد.
نکته:با انجام این روش تشخیصی پزشم امکان مشاهده تمام بافت های استخوان را اعم ازغضروف، تاندون، عضلات، رگ های خونی مهم را خواهد داشت.

آنژیوگرافی:از آنژیوگرافی به طور معمول در دررفتگی های تروماتیک زانو استفاده می شود.

روش های درمانی دررفتگی کشکک زانو

در صورتی که پزشک ارتوپدی دررفتگی کشکک زانو را تشخیص دهد از طریق روش های مختلف اقدام به درمان این مشکل می کند که عبارتند از:

استراحت : اولین پیشنهادی که در درمان دررفتگی کشکک زانو بسیار موثر است استراحت کردن می باشد، در زمان استراحت حتما به این نکته توجه داشته باشید که زانوی خود را کمی بالاتر قرار دهید و آن را از طریق باندازی محکم ببندید و روی آن کمپرس سرد قرار دهید.
بریس: از طریق بریس می توان در زمان انجام فعالیت های بدنی زانوی خود را در محلی ثابت قرار دهید. استفاده از بریس می تواند در بهبودی سریع زانو بسیار موثر باشد علاوه بر آن می تواند از آسیب دیدگی بیشتر آن جلوگیری کند.
مصرف دارو: به منظور کاهش درد ناشی از دررفتگی کشکک زانو داروهای غیر استروئیدی مثل ایبوپروفن، اسپرین، استامینوفن، بسیار می تواند موثر باشد ولی حتما به این نکته توجه داشته باشید که مصرف این داروها حتما می بایست طبق دستور متخصص ارتوپدی باشد.  
فیزیوتراپی: انجام فیزیوتراپی در روند بهبودی بیمار بسیار موثر است انجام فیزیوتراپی باعث شده تا فرد فعالیت های قبلی خود را انجام دهد و از بروز دررفتگی مجدد نیز جلوگیری می کند.
جراحی: در جراحی آرتروسکوپی زانو پزشک با ایجاد یک برش کوچک و یک دوربین بسیار کوچک و میکروسکوپی داخل زانو را مشاهده می کند تا مفاصل را بررسی کند. گاهی در رفتگی کشک زانو موجب درگیر شدن مفصل با رباط های زانو می شود جراح به کمک ارتروسکوپی مفصل زانو را بررسی می کند.

دررفتگی کشکک زانو در کودکان

مشکل در رفتگی کشکک زانو در کودکان هم ممکن است اتفاق بیفتد. دررفتگی کشکک در کودکان اغلب در نتیجه ضربه مستقیم و یا زمین‌خوردن و افتادن بر روی زانوها رخ می‌دهد. 

ناهنجاری در ساختار زانوها اغلب موجب بروز دررفتگی زانو در کودکان می‌شود در این اتفاق کاسه زانو به‌راحتی از محل قرار گیری خود خارج می‌شود. اگر رباط‌های صلیبی کودک شل باشد، مفاصل انعطاف‌پذیرتر شده و در نتیجه احتمال در رفتگی زانو افزایش پیدا می‌کند.

نکات پیشگیرانه برای جلوگیری از در رفتگی کشکک زانو

برای جلوگیری از در رفتگی کشکک زانو، رعایت برخی نکات پیشگیرانه می‌تواند به حفظ سلامت زانوها کمک کند:

• انجام تمرینات تقویتی برای عضلات چهارسر ران و عضلات اطراف زانو می‌تواند به استحکام بیشتر زانوها و پیشگیری از در رفتگی کمک کند.
• استفاده از کفی‌ها یا زانو بندهای مخصوص می‌تواند فشار روی زانو را کاهش دهد و از آسیب‌های احتمالی جلوگیری کند.
• انتخاب ورزش‌هایی که به زانو فشار زیادی وارد نمی‌کنند، مانند شنا یا دوچرخه‌سواری، می‌تواند از آسیب به کشکک زانو جلوگیری کند.
• از فعالیت‌هایی که شامل جهش‌ها یا حرکات ناگهانی هستند، مانند دویدن سریع یا پریدن، باید خودداری شود.
• رعایت تکنیک‌های صحیح در ورزش‌ها و حرکات روزانه می‌تواند از فشار غیرضروری بر زانو جلوگیری کند.
• حفظ وزن بدن در محدوده طبیعی برای کاهش فشار اضافی به مفصل زانو و پیشگیری از آسیب به کشکک زانو مهم است.
• پس از فعالیت‌های شدید ورزشی یا فیزیکی، استراحت کافی به زانوها کمک می‌کند تا از خستگی و آسیب های زانو جلوگیری شود.
• از محیط‌هایی که احتمال سقوط یا آسیب به زانو وجود دارد، باید پرهیز کرد.
• مشاوره با پزشک در صورت وجود درد یا آسیب: در صورت تجربه هرگونه درد یا ناراحتی در ناحیه زانو، مشاوره با پزشک یا فیزیوتراپیست برای جلوگیری از بدتر شدن وضعیت ضروری است.
• هنگام انجام ورزش‌هایی مانند دویدن یا فوتبال، استفاده از کفش‌های مناسب و دارای پشتیبانی خوب برای زانوها توصیه می‌شود.

آسیب‌های ناشی از در رفتگی کشکک زانو و عوارض آن

در رفتگی کشکک زانو می‌تواند منجر به آسیب‌ها و عوارض مختلفی شود که بهبود و عملکرد طبیعی زانو را تحت تأثیر قرار دهد. برخی از آسیب‌ها و عوارض ناشی از این وضعیت عبارتند از:

• آسیب به رباط‌ها و تاندون‌ها
• درد مزمن زانو
• آرتروز زانو
• کاهش دامنه حرکت زانو
• تورم و التهاب
• ناتوانی در ایستادن یا راه رفتن
• افتادگی کشکک
• آسیب به غضروف مفصل زانو
• رگ به رگ شدن و آسیب به عروق خونی
• بازگشت مجدد در رفتگی

چگونه در رفتگی کشکک زانو بر فعالیت‌های روزمره تأثیر می‌گذارد؟

در رفتگی کشکک زانو می‌تواند تأثیرات زیادی بر فعالیت‌های روزمره فرد داشته باشد. درد و ناراحتی ناشی از این وضعیت باعث می‌شود فرد در انجام فعالیت‌هایی مانند راه رفتن، ایستادن طولانی‌مدت، بالا رفتن از پله‌ها یا حتی نشستن با مشکل مواجه شود. علاوه بر این، محدودیت در حرکت زانو و کاهش دامنه حرکتی آن می‌تواند فعالیت‌های ساده را دشوار کند و فرد را از ورزش یا تفریحات فیزیکی که نیاز به حرکت آزادانه دارند، باز دارد. مشکلات روانی و عاطفی مانند اضطراب یا افسردگی نیز ممکن است به دلیل درد مزمن و عدم توانایی در انجام کارهای روزمره به وجود آید. در مجموع، در رفتگی کشکک زانو می‌تواند کیفیت زندگی فرد را کاهش دهد و انجام کارهای روزانه را به یک چالش تبدیل کند.

آیا فیزیوتراپی برای درمان در رفتگی کشکک زانو مؤثر است؟

فیزیوتراپی می‌تواند برای درمان در رفتگی کشکک زانو مؤثر باشد و نقش حیاتی در بهبود وضعیت فرد ایفا کند. در بسیاری از موارد، فیزیوتراپی به کاهش درد، تقویت عضلات اطراف زانو و بهبود دامنه حرکتی کمک می‌کند. تمرینات خاص فیزیوتراپی می‌توانند به تثبیت و استحکام عضلات ران و ساق پا کمک کنند که این امر به بهبود پایداری زانو و کاهش خطر در رفتگی کشکک در آینده می‌انجامد. همچنین، فیزیوتراپی می‌تواند به اصلاح الگوهای حرکتی نادرست کمک کرده و از فشار اضافی بر روی کشکک جلوگیری کند.

علاوه بر تقویت عضلات، درمان‌های دستی و تکنیک‌های کششی نیز برای بهبود انعطاف‌پذیری و کاهش تنش در ناحیه زانو استفاده می‌شوند. در بعضی موارد، ممکن است فیزیوتراپیست از تجهیزات خاص مانند اولتراسوند یا تحریک الکتریکی برای کاهش التهاب و درد استفاده کند.

با این حال، در موارد شدید در رفتگی کشکک که به درمان‌های غیرجراحی پاسخ نمی‌دهد، ممکن است نیاز به مداخلات جراحی باشد. بنابراین، فیزیوتراپی به عنوان اولین گزینه درمانی در بسیاری از موارد مؤثر است، اما همیشه باید تحت نظر پزشک انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل گردد.

سوالات متداول

نتیجه گیری

دررفتگی کشکک زانو عموما برای کودکان و نوجوانان بیشتر رخ می دهد. در صورتی که این مشکل برای بار اول رخ داده باشد احتمالا می توان آن را با روش های غیر جراحی هم درمان کرد، اما زمانی که به صورت متعدد کشکک زانوی شما در برود جراحی مناسب ترین روش درمانی محسوب می شود که بعد از آن می توانید روند عادی زندگی خود را طی کنید.